عطرسازان مسلمان

فرهنگ اسلامی و دانشمندان مسلمان کمک فراوانی به توسعه و استفاده از عطر کرده و باعث انتقال این صنعت به غرب شده است. در واقع با گسترش مسیحیت در اروپا اجازه استعمال عطر ممنوع و رفته رفته به دست فراموشی سپرده شد. شیمیدانان مسلمان در حدفاصل قرن‌های شش تا سیزده پس از میلاد مطالعات فراوانی در زمینه عطرها انجام دادند و برای استخراج عطر، روش‌های جدید و مبتکرانه ای کشف کردند. ایرانیان و اعراب همواره و حتی پیش از اسلام هم در زندگی روزانه خود از عطرها استفاده می‌کردند. موارد استفاده آنها اغلب مشک، عطر گل سرخ و عنبر بود که محبوبیت فراوانی میان آنان داشت. اسلام بر خلاف مسیحیت، مسلمانان را همواره به عطرزدن سفارش می‌کرد و به مرور عطر به یکی از اجزای فرهنگ اسلامی مبدل شد.در ادامه با فتح آندلس بخش عظیمی از اروپا تحت سلطه مسلمانان درآمد و حدود هشت قرن این نفوذ ادامه داشت. در نتیجه اغلب عناصر فرهنگی و اجتماعی از جمله استفاده از عطر به فرهنگ اروپا در زمان قرون وسطی تحت تاثیر قرار گرفتند.
تاریخچه عطر و تکامل این حرفه با شهرهای عربی ارتباط تنگاتنگی دارد. از جنوب بغداد تا شمال دمشق، در این حوزه و صنعت درگیر بوده و در واقع، تمدن های عربی نیز نقش موثری در تکامل و ساخت عطرها داشته اند. در آن زمان، شهرهای شبه جزیره عربستان اغلب دارای دشت های سرسبز و پر از گل بودند و به عنوان معدن عطرها شناخته می شدند. بیشتر پزشکان و شیمیدانان تحت تاثیر این مناطق در آن زمان بودند. آنها روش های مختلفی را برای استخراج اسانس گل ها یافتند و صنعت تقطیر پیشرفت قابل توجهی کرد. پس از آن الکل و به طور کلی مواد الکلی به عنوان پایه ای برای نگهداری روغن ها و اسانس ها به فرمول ها اضافه شد.
از مدتها پیش، عطر و ادکلن به عنوان ماده ای برای خوشبو و خوش رایحه كردن محیط در مراسم مذهبی مصریان باستان سوزانده می شد. در واقع از آن زمان بود که استفاده از این ماده های خوشبوکننده به آیین ها و تشریفات مذهبی اختصاص یافت و رفته رفته و به تدریج از این عطرها برای ساختن ضماد به عنوان مسكن و درمان برای زخم های پوستی هم استفاده شد.
برای اولین بار در فرانسه و در قرن هجدهم بود که عطر به عنوان مایع هایی درون بطری شیشه ای به میدان آمدند و شیشه های عطر و ادکلن به تدریج در اجتماع شهرت پیدا كرد.
همچنین در ادامه در قرن نوزدهم و همزمان با انقلاب کبیر فرانسه اشتیاق مردم نسبت به استفاده از عطر و مواد آرایشی کمتر شد، اما بعد از گذشت چند سال مردم دوباره به سمت كالاهای لوكس، از جمله عطر روی آوردند. از آن زمان به بعد رایحه های متنوع در شیشه های مخصوص عطر با بسته بندی و طرح های مختلف وارد بازار شدند.
اسانس ها و رایحه ها بسیار فرارهستند و به دلیل اینکه از گلها و خصوصا، برگ های آنها، به دست می آیند، با روش های مختلف از آنها محافظت می کنند و ماندگاریشان را بالا می برند. به عنوان مثال می توان از شكوفه های نارنج، گل رز، هسته بادام، پوست دارچین، چوب برگ آویشن، سرو یا سندل و میوه جوز هندی نام برد. تقاضا برای مصرف عصاره ها و رایحه ها روز به روز بیشتر می شود، از این رو رفته رفته عطرهای طبیعی جای خود را به عطرهای صنعتی می دهند. این روغن هایی که به آنها اشاره کردیم، از همه نقاط دنیا جمع می شوند. به عنوان مثال نمونه محصولات حیوانی نظیر مشك، چوب سندل كه بسیار گران قیمت نیز هست از هندوستان، گل های رز از آفریقای شمالی، بلغارستان، فرانسه و … جمع آوری می شوند.
عطرسازی به عنوان یك کار قدیمی نیاز به مهارت خاص و طبع لطیف دارد. رومی ها و یونانیان باستان مایعات مصرفی و نوشیدنی های خود را با بنفشه و رز عطرآگین می كردند. اما تقطیر عطرها در دوره قرون وسطی در اصل به وسیله دانشمندان مسلمان انجام شد. همچنین تاجران ونیزی، از كاروان های آسیایی که حامل ادویه جات و عطرها مختلف بودند به تمام اروپا پخش می كردند. این عطرها به وسیله كشتی ها و سایر حمل و نقل ها به نقاط مختلف جهان ارسال می شدند.
در گذشته مصریان نیز از ترکیبهای روغن و مرهم‌های معطر، پایه عطر را تولید می‌کردند و در واقع این روش همان اساس تولید عطرهای امروزی است و تغییر چندانی در طول قرن‌ها نداشته است. البته روش های تولید عطرامروزه کمی پیچیده‌تر شده است و به جای روغن‌های پایه از الکل و یا ترکیب آن با آب استفاده می‌شود. در گذشته عطرها را از روغن‌های حیوانی یا طبیعی و گیاهی تهیه می کردند که این روش امروزه نیز ادامه یافته و در کنار آن، روش‌های تولید رایحه به صورت مصنوعی نیز اضافه شده است.
شرکت آرمان بهداشت ایرانیان با تولید محصولات عطری بادی‌کر و با بسته‌بندی مناسب سعی بر آن داشته که سلیقه مشتریان را شناسایی کرده و نسبت به آن حساس باشد. قبل از بسته بندی عطرها، این مواد باید مدتی در شیشه نگهداری شده و سپس به بازارها ارائه گردد. دلیل این تاخیر آن است كه در صورتیکه چربی یا مواد اولیه تشکیل دهنده عطر رسوب کرده و جدا شود. در واقع این زمان حدود دو ماه است و بهتر است عطرهای الكلی در ظرف های شیشه ای نگهداری شده و جلوی ورود نور و هوا را بگیرد.